Công nghệ xử lý ngôn ngữ là một trong những nền tảng quan trọng của trí tuệ nhân tạo
26/01/2019

Ngày 19/1/2019, tại Hà Nội đã diễn ra hội thảo "Giáo sư Hoàng Phê với tiếng Việt và chuẩn hoá tiếng Việt". Hội thảo do Hội Ngôn ngữ học Việt Nam và Viện Ngôn ngữ học cùng Trung tâm Từ điển học phối hợp tổ chức nhân kỷ niệm 14 năm ngày mất của ông. Anh Nguyễn Đức Hoàng - Phó Tổng thư ký Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ Trẻ Việt Nam đã tham dự hội thảo và có phát biểu quan trọng về mối quan hệ giữa tin học và ngôn ngữ học mà GS Hoàng Phê là người đã đi đầu trong sự hợp tác này.

Giới thiệu về thân thế và sự nghiệp của GS Hoàng Phê, GS Lê Quang Thiêm - Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam cho biết, ông là người có công sáng lập và cũng là Chủ tịch đầu tiên của Hội Ngôn ngữ học Việt Nam. Ông cũng là người đầu tiên đảm nhận nhiệm vụ Tổ trưởng Tổ Ngôn ngữ (1969) - tiền thân của Viện Ngôn ngữ học và là một trong 4 người được giao trọng trách thành lập Viện. Cả cuộc đời hoạt động, ông đã để lại nhiều công trình nghiên cứu có giá trị và thực sự là một trong những nhà ngôn ngữ học hàng đầu của Việt Nam.

Trong tham luận của mình tại hội thảo, anh Nguyễn Đức Hoàng cho biết, GS Hoàng Phê là người đã đi đầu trong việc hợp tác với các chuyên gia tin học cho công việc của mình là đối tác của ông là TS Quách Tuấn Ngọc - tác giả hệ soạn thảo BKED. Với công tác từ điển, việc bớt đi một từ thì không có vấn đề gì nhưng thêm vào một từ thì rất không đơn giản vì phải đúng với thứ tự bảng chữ cái song việc này nếu được ứng dụng CNTT thì rất dễ giải quyết. Không chỉ có TS Quách Tuấn Ngọc, TS Phạm Hồng Quang ở công ty CadPro cũng là một người đã hợp tác với GS Hoàng Phê để làm được việc soát lỗi chính tả đa âm tiết. Để làm được việc này, phần mềm phải cập nhật một bộ từ điển chính tả chuẩn để đối chiếu và quan trọng hơn là phải tìm ra quy luật để soát lỗi. Với tiếng Việt, nếu có nói ngọng thì người nghe vẫn hiển nên phần mềm của TS Phạm Hồng Quang đã thực hiện soát lỗi chính tả từ đuôi lên đầu.

Mối quan hệ giữa ngôn ngữ học và tin học quan trọng như vậy nhưng theo GS Hoàng Phê thì dường như vẫn thiếu một chủ trương, chính sách cụ thể của nhà nước. Nhằm cụ thê hoá vấn đề này, khi Chính phủ quyết định xây dựng Đề án đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về CNTT" (Đề án tăng tốc) năm 1999, Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ Trẻ Việt Nam và Hội Ngôn ngữ học Việt Nam đã chính thức đề nghị cơ quan soạn thảo phải quan tâm đến yếu tố ngôn ngữ học trong việc xây dựng đề án. Kết quả là cụm từ "Xử lý tiếng Việt" đã xuất hiện trong nhiệm vụ thứ 6 của Đề án Tăng tốc khi được Thủ tướng chính thức ký ban hành cuối năm 2010.

Anh Nguyễn Đức Hoàng cho biết, có được 4 chữ "xử lý tiếng Việt" trong Đề án Tăng tốc cũng là điều rất quý và cần hiểu theo nghĩa rộng là "xử lý tiếng Việt" đã bao gồm cả ngôn ngữ dân tộc thiểu số, công nghệ dịch thuật, nhận dạng và điều khiển bằng giọng nói... Cùng với đó, chính những người trong cuộc cần cùng với các cơ quan nhà nước sớm ngồi lại với nhau để cụ thể hoá bằng chính sách cho cụm từ này. Xử lý ngôn ngữ tự nhiên là thành tố rất quan trọng của trí tuệ nhân tạo. Chính vì thế, các chuyên gia của hai lĩnh vực phải cùng nhau hợp tác chặt chẽ. GS Hoàng Phê từng đặt vấn đề: "CNTT phải uốn mình theo nhu cầu của ngôn ngữ chứ không phải là tạo ra cái khung để buộc ngôn ngữ uốn mình theo".

Trang chủ | Tin tức | Diễn đàn | Liên hệ

Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ trẻ Việt Nam
Địa chỉ: Tầng 7, toà nhà Nhật An, 30D Kim Mã Thượng, phường Cống Vị, quận Ba Đình, Hà Nội.
    
Điện thoại: 0944761988 (Yến Ngọc), 0948011768 (Phương Anh)
Email: hoitrithuctre@gmail.com, vn.trithuctre@gmail.com © Copyright Reserved 2005-2006.