Wednesday, 25/04/2018
Báo chí của người Việt ở LB Nga
24/12/2009

Nhân chuyến về nước của nhà thơ, nhà báo Nguyễn Huy Hoàng, người nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực báo chí Việt Nam ở Liên bang (LB) Nga, Đất Việt đã có cuộc trao đổi với ông về diện mạo báo chí Việt ở nước này.

- Xin ông cho biết vài nét về báo chí của người Việt ở LB Nga?

- Nói về báo chí Việt ở LB Nga, cần phải nói đến đặc điểm cộng đồng người Việt ở đây. Hầu hết người Việt ở Nga là những người ưu tú, có trình độ, được tuyển chọn sang học tập, lao động vì thế họ là những người có sức khỏe và học vấn cao, có mục đích trong sáng và rõ ràng. Người Việt ở đây Nga sống rải rác khắp đất nước này và có thể nói, sự hình thành của cộng đồng mang yếu tố lịch sử, có bề dày truyền thống và là một cộng đồng lành mạnh.

Năm 1981, Hiệp ước hợp tác lao động ký kết giữ hai nước Việt Nam - Liên Xô kết thúc. Một nửa số người Việt về nước còn lại bám trụ sinh sống và hòa nhập vào nước Nga kinh doanh, buôn bán, chuyển sang sống tập trung tại các Ký túc xá (gọi là Ốp).

Đặc điểm về cộng đồng nói trên đã quy định tính chất báo chí của người Việt ở nước này. Vào những năm 90 của thế kỷ 20, báo chí Việt ngữ ở Nga chỉ có 2 nguồn. Một từ trong nước gửi sang như các tờ: Nhân dân, Lao động, Phụ nữ... Hai là tạp chí Đất Nước của Đại sữ quán. Thời điểm này người Việt ở Nga rất thiếu thốn thông tin. Những tờ dù được gửi sang muộn đến cả tháng vẫn vô cùng quý giá với cộng đồng.

Nhà văn, nhà báo người Việt ở Nga Nguyễn Huy Hoàng.

Đến năm 1993-1994, tình hình đổi khác, nhiều Hiệp hội của cộng đồng như: Hội doanh nghiệp, Hội Khoa học Kỹ thuật, Hội Văn học nghệ thuật và sau này là Hội Người Việt và nhiều hội khác... ra đời kéo theo sự xuất hiện của dòng báo của các tổ chức Hội. Dòng báo này cùng với báo Đất Nước của Đại sứ quán đã trở thành dòng báo chính thống, cung cấp thông tin thiết thực, kịp thời cho cộng đồng.

- Thế còn những tờ báo cộng đồng phát triển như thế nào, thưa ông?

- Năm 1992, có một chợ người Việt lớn nhất ở LB Nga ra đời đó là Dôm 5 Mới. Nơi đây tập trung hàng nghìn người ở và hàng chục tiểu thương. Tại đây, tờ báo đầu tiên của cộng đồng có tên là Vạn Sự đã ra đời và được cộng đồng nhiệt thành đón nhận. Tờ Vạn Sự dày 8 trang A4, in dưới dạng photocopy, cấp cấp thông tin thời sự, tin tức thị trường phục vụ cho những người kinh doanh tại chợ.

Sau khi Vạn Sự ra đời, dịch vụ báo chí của người Việt ở LB Nga phát triển mạnh mẽ. Các tờ báo cộng đồng tiếp theo ra đời như là Bưu Điện, For You, Nhật Báo, Thời Báo Moscow, Tin Nhanh, Phụ Nữ... Các tờ báo này ngày càng dày dặn hơn, mang tính cạnh tranh quyết liệt. Vào thời điểm thịnh vượng nhất, các tờ báo đã bán ở khắp các Ốp, số lượng phát hành của mỗi báo là khoảng 2.000 tờ với giá khoảng 1 USD. Những tờ báo in lúc này là kênh thông tin duy nhất của cộng đồng.

Ngoài 6 tờ báo in là Nhật Báo, Nhân Hòa, Ngày Mới, Tin Tức, Tin Tức Thị Trường và Tuổi Trẻ, hiện ở LB Nga có những những tờ báo điện tử và website nổi bật của người Việt như: Mekongnet.ru; hoidoanhnghiep.ru; nguoibanduong.net... với những cây bút tên tuổi như Nguyễn Huy Hoàng, Nguyễn Anh Tú, Châu Hồng Thủy, Nguyễn Thị Kim Hiền, Thụy Anh, Võ Hoài Nam... 

Đến năm 1997-1998, Intetenet ra đời nhưng báo in của người Việt ở Nga vẫn giữ vai trò quan trọng bởi nó thu lượm, “đọc giúp” bạn đọc nhiều thông tin bổ ích. Càng ngày, báo chí Việt ở LB Nga ngày càng được cải tiến, những tờ không có sức cạnh tranh đều bị loại bỏ. Hiện ở Moscow có 6 tờ báo tồn tại là Nhật Báo, Nhân Hòa, Ngày Mới, Tin Tức, Tin Tức Thị Trường và Tuổi Trẻ.

Dung lượng của các báo không chỉ là 8 trang như ban đầu mà tăng lên 48-60 trang, in ấn chế bản rất đẹp với hai màu. Tuy nhiên, về sau này, do tình hình hoạt động thương trường của người Việt giảm sút, nhiều chợ của người Việt phải đóng cửa, các tờ báo giảm dần về số lượng phát hành. Tuy nhiên, một số tờ báo như Tin tức, Nhật Báo đã vươn ra thành phố khác như Upha, VonGa Grap...

- Nội dung của các tờ báo cộng đồng này tập trung vào những điều gì?

- Nội dung của các tờ báo cộng đồng chủ yếu được khai thác từ Internet và các website. Trong đó, tập trung vào 4 phần chính. Phần 1 là thời sự nước Nga, Việt Nam, cộng đồng và thế giới; phần 2 là văn hóa, nghệ thuật; phần  là bóng đá; phần 4 là giải trí. Ngoài ra, có một phần không thể thiếu ở các báo cộng đồng đó là các trang quảng cáo. Trung bình mỗi báo có khoảng 8 trang này, đăng tải thông tin quảng cáo về việc làm, thuê nhà cửa, chuyển nhượng, buôn bán và rao vặt.

- Ông có thể cho biết vài nét về phương thức làm báo của người Việt ở Nga như thế nào?

- Có thể chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1, từ năm 1992 đến năm 1997, các tờ báo đều được chế bản tại nhà riêng sau đó được photocopy. Lúc đầu chưa được đóng nhưng nay đã được đóng lại. Mọi công đoạn phải hoàn thành trước 5h để người phát hành đưa đi tiêu thụ.

Từ năm 1998 đến nay, hầu như các chủ báo đều mua máy in riêng đặt tại nhà Trước có hai báo chế bản trong nước làm phần cứng sau đó bổ sung phần mềm in và phát hành ở Moscow. Các báo đều không hề có phóng viên, người đưa tin mà chỉ tuyển lựa, biên tập từ Internet và chế bản. Thường, mỗi báo chỉ có 3 người làm công việc này còn người phát hành con thoi thì bán chung các báo trên các chợ.

Các báo cộng đồng đều có tư cách pháp nhân lại thường xuyên nhận được ý kiến chỉ đạo thiết thực của đại sứ quán do đó về cơ bản là hợp pháp. Tôi cho rằng những người làm báo Việt ở Nga là những người có công với cộng đồng trong việc thông tin. Và nghề làm báo Việt ở Nga cũng là một nghề mưu sinh vất vả.

- Xin cảm ơn ông!

Trang chủ | Tin tức | Diễn đàn | Liên hệ

Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ trẻ Việt Nam
Địa chỉ: Tầng 7, toà nhà Nhật An, 30D Kim Mã Thượng, phường Cống Vị, quận Ba Đình, Hà Nội.
    
Điện thoại: 0944761988 (Yến Ngọc), 0948011768 (Phương Anh)
Email: hoitrithuctre@gmail.com, vn.trithuctre@gmail.com © Copyright Reserved 2005-2006.